Жаңалықтар

Жаңа 5-9 – сыныптар үшін бағдарлама 20.01.2020

 

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің   ____ жылғы «___» қазандағы № ____ бұйрығына қосымша

 

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрі міндетін атқарушысының 2017 жылғы «25 » қазандағы № 545 бұйрығына 3-қосымша

 

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің
2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 193-қосымша

 

 

 

Негізгі білім беру деңгейінің қазақ тілі мен әдебиетін тереңдете оқытатын гуманитарлық бағыттағы мамандандырылған “Абай мектептері” желісіндегі 5-9-сыныптарына арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы

(оқыту қазақ тілінде)

1-тарау. Жалпы ережелер

  1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысымен бекітілген. Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.
  2. Қазақ әдебиеті пәні бағдарламасының басты бағыты – білім алушылардың ақыл-ой қабілеті мен тұлғалық қасиеттерін дамыту, коммуникативті құзыреттіліктерін жетілдіру, өздігінен және үздіксіз білім алуға жұмылдыру, алған білім негіздерін өмірлік жағдайларда қолдана білетін жеке тұлға қалыптастыру. Қазақ әдебиеті пәні арқылы оқушылардың оқырмандық мәдениетін жетілдіру, қазақ халқының әдеби мұралары туралы жүйелі білім беру, әдеби-эстетикалық талғамдарын, ізгілік және іскерлік құндылықтарын дамыту көзделеді. Сондай-ақ бағдарлама әдеби шығармалардың идеялық мазмұны, композициялық құрылым жүйесі, сөз қолданысы, стилі, жанрлық сипатын әдеби-теориялық ұғымдармен сіңіріп, әдеби шығарманы ұлттық, көркем-эстетикалық құндылық ретінде оқушылардың бағалай алу құзіретін қалыптастыруға бағытталған. Адамзаттың мәңгілік сұрақтары, қазіргі заманғы дилеммалар, көп қырлы мәселелер қарастырылады, оқушылардың ой-пайымдарын шығармашылық жұмыстарымен тиянақтау көзделеді.
  3. Қазақ әдебиеті бағдарламасының мақсаты – сөз өнерін мәдени мұра, ұлттық құндылық ретінде түсініп, бағалай алатын, интелектуалдық эстетикалық деңгейі, адамгершілік ұстанымы жоғары шығармашыл тұлға қалыптастыру.

Қазақ әдебиеті пәні арқылы оғушыларға әдеби шығармада бейнеленген құбылысты көркемдік тұрғыда қабылдауға қажетті білім, білік, дағдыларды меңгертіп, өз ой-пайымдарын сөйлеу тілі мен жазба тілде еркін жеткізе алу, эстетикалық  талғамын, өзіндік  дүниетаным мен  көзқарасын таныта алу, оқу материалдарын салыстыру, сараптау, бағалай алу дағдыларын қалыптастыру көзделеді. Білімгердің образды ойлау жүйесі мен шығармашылық қиялын дамыту, сөз мағынасы мен  көркем сөздің мәнін түсініп қазақ әдеби тілін сауатты қолдана білу құзыретін қалыптастыру,  креативті ойлауға бағыттау мақсаты етіледі.

  1. Теориялық материалдар оқушының әдеби теориялық ұғымдарды кеңейтуге, әдебиет туралы дүниетанымын қалыптастыруға және адамзатқа ортақ ойларды, дилеммаларды, мінездерді зерттеуге мүмкіндік береді. Қазақ әдебиеті білім деңгейі, ой-өрісі дамыған, әдеби тіл және әдеби формалар арқылы өз ойын еркін жеткізе алатын және көркем тілмен шұрайлы сөйлей алатын, өзіндік ұстанымы бар, туындаған мәселелерді шеше білетін өмірге бейім ұрпақ тәрбиелейді.
  2. Бағдарламаны түзуде білім мазмұнын ізгілендіру, адамгершілік-эстетикалық, мәдени-тарихи құндылықтарды, ұлттық құндылықтарды, ұлттық кодты таныту, оқушылардың тілдік қорын байытып, шығармашылық қабілетін дамыту мақсат етілді.

Әдеби білім жүйелілік, сабақтастық, білім мазмұнының тарихилық сипаты және пәнаралық, пәнішілік байланыс ұстанымдарына негізделіп, жеңілден күрделіге бағытталған шиыршық әдісінде ұсынылды.

  1. Қазақ әдебиеті пәнін оқу арқылы білім алушылар:

1) төл әдебиеттің ұлттық сипатын, халықтың әдет-ғұрып, салт-санасының көрінісін, көркем туындының идеялық-адамгершілік мәнін түсінеді;

2) көркем шығарманың тақырыптық-идеялық бірлігін, сюжеттегі, образ жасалуындағы типтік байланысты ұғынып, жанрлық, стильдік ерекшеліктерін көркем шығарма мазмұны мен құрылысындағы көркем заңдылықтарды терең танып, мазмұн мен форма тұтастығын, өмірлік шындық пен көркем шындықтың аражігін ажырата алады;

3) қазақ әдебиетінің ұлттық болмысын ұғынып, түрлі ұлттар әдебиетіндегі ұқсастықтарды ажырата біледі, басқа ел әдебиетінің көрнекті үлгілерімен салыстыра алады;

4) көркем шығарманы эмоционалды қабылдауға, бейнелі ойлау мен жан-жақты танымға, қаламгер пайымын түсінуге машықтанады;

5) қазақ әдебиетінің құндылық ретіндегі болмысын, ұлттық мәдениеттегі маңызды орнын құрметтейді және бағалайды;

6) қазақ әдебиетінің мәдениетаралық қарым-қатынастағы рөлін, қазақ халқының қалыптасқан тарихын, әдеби үдерісін, дәстүр сабақтастығын, әдеби байланыстарды зерделейді;

7) саналы оқырман ретінде түрлі жағдайларда өз ұстанымын білдіріп,  өздігінен шешім қабылдау дағдыларын қалыптастырады;

8) заманауи, ғылыми және қоғамдық дамуға сәйкес дүниетанымы дамиды;

9) көркем туындыларды оқу арқылы мәнерлі сөйлеу дағдыларын қалыптастырып,  тарихи оқиғаларды бүгінгі күнмен салыстыра алады;

10) оқушылардың көркем шығарманы өз бетімен оқуға, үздіксіз ізденуге деген рухани қажеттілігі мен сұранысы туындайды.

2-тарау. «Қазақ әдебиеті» пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

  1. «Қазақ әдебиеті» пәні бойынша оқу жүктемесінің көлемі:
  • 5-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат;
  • 6-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат;
  • 7-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат;
  • 8-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат;
  • 9-сынып – аптасына 5 сағат, оқу жылында – 170 сағат.

«Қазақ әдебиеті» пәндік білімнің мазмұны бөлімдерге бөлінген: «Оқу және түсіну», «талдау және жинақтау», «Бағалау(салыстыру) және шығармашылық (өнім)» сонымен қатар, дағдыларды қалыптастыратын бөлімшелерден құралған. Бағдарламаның бұл бөлімі пән бойынша оқу мақсаттарынан тұрады.

  1. «Оқу және түсіну» бөлімі келесі бөлімшелерден тұрады:

1) пайымдап, мәнерлеп, талдап оқу (сөздің, сөз оралымдарының мәнін ашу, мәтіндегі қолданысын анықтау);

2) шығарма үзінділерімен жұмыс;

3) шығармадағы өзекті мәселе, идеялық мазмұн;

4) интерпретация (ауызша, жазбаша).

  1. «талдау және жинақтау» бөлімі келесі бөлімшелерден тұрады:
  • әдеби шығарманың композициялық құрылымы;
  • көркем шығарманың образдар жүйесі, типтік характер;
  • көркем шығарманың тілі, стилі;
  • көркемдік тәсілдер.
  1. «Бағалау(салыстыру) және шығармашылық (өнім)» бөлімі келесі бөлімшелерден тұрады:
  • шығармадағы тарихи шындық және көркемдік шешім;
  • рухани және  көркем-эстетикалық құндылығы;
  • әдеби шығармашылық;
  • әдеби сын.

Оқу пәнінің базалық білім мазмұны

5-сынып

1) Оқу және түсіну: әдеби шығарманы пайымдап (алған әсерін анықтай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің ауыспалы, мағынасын ашу, мәтіндегі қолданысын білу; түсіндірме сөздікпен жұмыс; диалогтерді  рөлмен оқу; шығарма бөлігіне тақырып қою; шығармадағы көтерілген мәселені (басты және жанама тақырыптарды) анықтау; көркем шығарманың оқиға желісін мәтінге жуық баяндап айту.

2) Талдау және жинақтау: сюжетті шығармадағы фабула композициясын тауып, жоспар құру; лирикалық шығарманы құрылысына талдау; шығармадағы кейіпкерлердің іс-әрекеті арқылы  образын ашу; көркем шығармадағы поэтикалық тілдің ерекшелігін айқындау; шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, қайталау) қызметін анықтау, өлең құрылысы, ұйқасы, оның түрлерін  талдау.

3) Бағалау (салыстыру) және шығармашылық (өнім): шығарма үзінділері арқылы шығарманың ұлттық, тарихи құндылығын бағалау; көркем мәтіндегі сөз образының эстетикалық құндылығын бағалау; шығарманы автор ізімен баяндап жазу; көркем шығармадағы көріністі әңгімелеп жазу; оқырман ретінде  шығармадан алған әсерін зерделеп, сыни хабарлама жазу.

  1. Оқытылатын көркем шығармалар тізімі:
  2. Халық ауыз әдебиеті
  3. Тұрмыс-салт жырлары және олардың түрлері
  4. Мақал-мәтелдер
  5. Жұмбақтар
  6. Жаңылтпаштар
  7. Ертегілер
  8. «Керқұла атты Кендебай» ертегісі
  9. «Қырық өтірік» ертегісі
  10. «Күн астындағы Күнекей қыз» ертегісі
  11. Әдеби ертегі
  12. Ә.Тәжібаевтың «Толағай» ертегісі
  13. Ж.Смақов «Бұршақ туралы ертегі»
  14. Ө.Тұрманжановтың «Құмырсқалар, аралар қиыспас дос құдалар» ертегісі
  15. Аңыз-әңгіме
  16. «Асан Қайғының жерұйықты іздеуі»
  17. С.Қалиев «Бақ атай туралы аңыз»
  18. Шешендік сөз.
  19. «Жиренше шешен мен Қараша сұлу»
  20. «Жиреншенің хан сынағына түсуі»
  21. «Қазыбек бидің елшілікке баруы»

ХІХ ғасыр мен ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиеті

  1. Ы.Алтынсариннің «Таза бұлақ», «Атымтай Жомарт», «Дүние қалай етсең табылады?», «Әке мен бала», «Бақша ағаштары» әңгімелері
  2. А.Құнанбайұлының «Ғылым таппай мақтанба», «Жасымда ғылым бар деп ескермедім», «Әсемпаз болма әрнеге» өлеңдері, «Отыз бірінші», «Он тоғызыншы» қарасөздері
  3. С.Көбеевтің «Мектепке шақыру» өлеңі
  4. С.Торайғыровтың «Туған еліме» өлеңі
  5. Ш.Құдайбердіұлының «Ақылшы торғай», «Адамдық борышың» өлеңдері
  6. А.Байтұрсынұлының «Егіннің бастары», «Адамдық диқаншысы», «Балаларды оқуға шақыру» өлеңдері
  7. Т.Ізтілеуовтің «Өнер бәйгесі» өлеңі

ХХ ғасыр әдебиеті

  1. Ж.Аймауытовтың «Оқу, білім», «Диірмен», «Балға», «Жан-жануардың иісшілдігі», «Әркімдікі өз қамы» шығармалары
  2. М.Жұмабаевтың «Қарағым», «Тез барам» өлеңдері
  3. І.Жансүгіровтің «Бөбек бөлеу», «Жаз», «Күз», «Мезгіл суреттері» өлеңдері
  4. М.Әуезовтің «Жетім» әңгімесі
  5. Б.Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа» хикаяты
  6. С.Бақбергеновтің «Қасиет» әңгімесі
  7. С.Бегалиннің «Бала Шоқан» әңгімесі
  8. М.Мақатаевтың «Үш бақытым» өлеңі
  9. Т.Айбергеновтің «Көктем әуендері» өлеңі
  10. М.Қабанбайдың «Бауыр» әңгімесі
  11. М.Ақынжановтың «Алтын сақа» драмасы

Қазіргі заман әдебиеті

  1. М.Әлімбаевтың «Аспандағы әпке» шығармасы
  2. Ә.Табылдиевтің «Бір үзім нан» интермедиясы
  3. С.Оспанов «Мектебінен қашқандар мен ертегіден қашқандар жайындағы ертегі»
  4. Т.Нұрмағамбетовтің «Анасын сағынған бала» әңгімесі
  5. Н.Ақыштың «Нағыз әже қайда?» әңгімесі
  6. Т.Шапайдың «Дос» әңгімесі
  7. С.Сейітманның «Тәуелсіздік» өлеңі
  8. А.Әлменбеттің «Аңшы» әңгімесі
  9. Б.Сарыбайдың «Рауғаш ерте гүлдейді» әңгімесі

 

  1. 6-сынып

1) Оқу және түсіну: әдеби шығарманы, пайымдап, мәнерлеп (логикалық екпін мен кідіріс жасай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің мәнін ашу, мәтіндегі жұмсалу мақсатын түсіну; шығармадан қажетті дәйектерді жинау,  үзіндідегі суреттеу, сипаттау құралдарын анықтау; көркем шығармадағы кейіпкерлер әрекеті, оның шығарманың өзекті ойына қатысын анықтау; кейіпкерге, лирикалық кейіпкерге ауызша/ жазбаша сипаттама жасау.

2) Талдау және жинақтау:әдеби шығарманы сюжет композициясына талдау, жай, күрделі жоспар құру;   шығармадағы тура және жанама мінездеулерді табу, кейіпкер образын берудегі қызметін айқындау; шығармадағы автор мен кейіпкер тілін  салыстыра талдау; шығармадағы көркем ауыстыруларды (троптарды: метафора, кейіптеу, метонимия, гипербола, литота, аллегория, антитеза, градация ) анықтау.

3) Бағалау(салыстыру) және шығармашылық (өнім): шығарма  образдарын ұлттық сипаттың ашылуы тұрсынынан бағалау; мәтіндегі пейзаж, монологтің, диалогтің көркемдік құндылығына баға беру; шығарманың идеялық мазмұнын пайымдай отырып (ой толғау, хат, пост т.б.) жазу; шығармада көтерілген мәселенің әлеуметтік рөлі туралы сыни хабарлама жасау.

14.Оқытылатын көркем шығармалар тізімі:

Ертегі

1.«Аяз би» ертегісі

  1. «Ер Төстік» ертегісі

Аңыз-әңгіме

3.«Кетбұғаның естіртуі»

4.«Ақсақ құлан, Жошы хан»

5.Қ.Толыбаев «Алма қыз және оның батыр ағалары»

6.Батырлар жыры

7.«Алпамыс батыр» жыры

  1. Қорқыт «Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ туралы жыр»
  2. «Қобыланды батыр» жыры
  3. «Қамбар батыр» жыры

Ежелгі дәуір әдебиеті

  1. «Еділ патша»
  2. «Тұмар пайтшайым»
  3. Қорқыттың нақыл сөздері

ХІХ ғасыр мен ХХ ғ.б. әдебиет

14.Д.Бабатайұлының «Аягөз, қайда барасың?» өлеңі

  1. С.Аронұлының «Жақсы мен жаман адамның қасиеттері» өлеңі
  2. А.Құнанбайұлының «Күз», «Қыс», «Жазғытұры», «Жаз», «Өлең-сөздің патшасы, сөз-сарасы», «Құлақтан кіріп бойды алар» өлеңдері, «Бірінші», «Жетінші» қарасөздері
  3. Ы.Алтынсариннің «Мейірімді бала», «Асан мен Үсен» әңгімелері, «Жазғытұры», «Жаз», «Өзен» өлеңдері
  4. С.Көбеевтің «Маймыл мен көзілдірік», «Ат пен есек», «Құмырсқа мен көгершін» мысалдары
  5. С.Дөнентаевтың «Бозторғай» мысал өлеңі
  6. А.Байтұрсынұлының «Аққу, шортан, һәм шаян», «Қара бұлт» мысалдары
  7. С.Торайғыровтың «Шығамын тірі болсам адам болып», «Шәкірт ойы» өлеңдері

ХХ ғасыр әдебиеті

22.М.Жұмабаевтың «Сүйемін», «Сағындым» өлеңдері

23.Б.Майлиннің «Түйебай» әңгімесі

24.Ә.Тәжібаевтың «Сырдария» өлеңі

25.Ә.Сәрсенбаевтың «Сен құрметте оны, қарағым», «Туған жер» өлеңдері

26.С.Мұратбековтің «Жусан иісі»  әңгімесі

27.О.Бөкейдің «Апамның астауы» әңгімесі

28.С.Сейфуллиннің «Ақсақ киік», «Біздің жақта» өлеңдері, «Әупілдек» әңгімесі

29.Ғ.Мүсіреповтің «Боранды түнде» әңгімесі

30.Қ.Жетпісбаевтың «Бала мерген» драмасы

31.М.Жаманбалинов «Бала пілдің қалаға саяхаты» шығармасы

Қазіргі заман әдебиеті

  1. Қ.Мырза-Әлінің «Ана» өлеңі
  2. К.Ахметованың «Қазағым менің» өлеңі
  3. Ж.Ахмадидің «Кие» әңгімесі
  4. А.Егеубаевтың «Аламан» поэмасы
  5. Р.Ниязбековтің «Әлемдегі жетінші ұлы» өлеңі
  6. Ұ.Есдәулеттің «Біз түркілерміз» өлеңі
  7. С.Дүйсенбиевтің «Қарлығаштың ұясы» әңгімесі
  8. С.Балғабаевтың «Жымбала, Мико және қасқыр» драмасы
  9. А.Алтайдың «Қызыл бөлтірік» әңгімесі
  10. Қ.Сариннің «Тәуелсіздік» өлеңі
  11. Қ.Әбілқайырдың «Атасының баласы» әңгімесі
  12. М.Мұқаштың «Меруерт» әңгімесі
  13. Т.Таңжарықтың «Жолаушы қария және ит» драмасы

7-сынып:

1) Оқу және түсіну: көркем мәтінді, пайымдап, мәнерлеп (логикалық, психологиялық кідірістермен) оқу, жекелеген сөздердің, фразалардың  эмотивті мәнін түсіну, мәнмәтіндегі(контекс) қызметін ашу; көркем шығармадағы  пейзаж,  монологтің құрылымдық-бірлігін  ажырату, мәтінге жоспар құру; әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық  мәселе, оны беруде авторлық баяндау; көркем шығармадағы пейзаж, портрет, мінездеулерді  ауызша мәтінге жуық суреттеу, сипаттау;

2) Талдау және жинақтау: әдеби шығармадағы сюжеттен тыс композицияны  анықтау; көркем шығармадағы образдың жасалу тәсілдерін талдау; шығарма тіліндегі синоним, архаизм,  диалектизм, неологизмдердің қызметін мәнмәтінде анықтау; шығармадағы көркемдегіш  құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау;

3) Бағалау(салыстыру) және шығармашылық (өнім): шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалармен салыстырып, ұлттық және тарихы құндылығын бағалау; кейіпкерлердің  жан дүниесін (психологиялық параллеизм, күйініш-сүйініш) ашудағы автор шеберлігіне баға беру; шығармадағы көріністі (пейзаж, оқиға) суреттеп, кейіпкер болмысын сипаттап жазу; әдеби шығарманың эстетикалық құндылығы туралы шағын сыни шолу жазу.

  1. Оқытылатын көркем шығармалар тізімі:

Батырлар жыры.

  1. «Ер Тарғын» жыры
  2. «Едіге батыр» жыры
  3. Ғашықтық жырлар
  4. «Қозы көрпеш-Баян сұлу» жыры
  5. «Айман-Шолпан» жыры

Ежелгі дәуір әдебиеті

  1. «Күлтегін» жыры
  2. «Тоныкөк» жыры
  3. Шешендік өнер
  4. Майқы би мен Мөңке бидің шешендік сөздері
  5. Әнет баба «Не арсыз? Не ғайып? Не даусыз?»
  6. Төле би «Ердің бақыты – әйел»
  7. Әйтеке би «Қасқакөл дауы»
  8. Қазыбек би «Кім жақын? Не қымбат? Не қиын?»
  9. Бөлтірік шешен «Сөз мәнісі», «Ақыл сөз»

ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиеті

  1. Ш.Қанайұлының «Зар заман» өлеңі
  2. М.Өтемісұлының «Ереуіл атқа ер салмай», «Соғыс», «Мұнар күн», «Тарланым», «Мен – құстан туған құмаймын» өлеңдері
  3. М.Сұлтанқожаұлының «Ілімге толса көкірек» толғауы
  4. А.Құнанбайұлының «Қансонарда бүркітші шығады аңға», «Көңіл құсы құйқылжыр шартарапқа», «Жүректе қайрат болмаса», «Адамның кейбір кездер» өлеңдері, «Жиырма тоғызыншы», «Бесінші»,  «Он бесінші»   қарасөздері
  5. Т.Ізтілеуұлының «Адамдық іс», «Ақыл – тон аңдағанға тозбайтұғын» өлеңдері
  6. С.Дөнентаевтың «Көркемтай» әңгімесі

YI   ХХ ғасыр әдебиеті

  1. М.Дулатовтың «Шешенің балаларын сүюі», «Елім-ай» өлеңдері
  2. М.Жұмабаев «Түркістан», «Қазақ тілі», «Толқын», «Мен жастарға сенемін» өлеңдері
  3. С.Торайғыровтың «Мен қазақ», «Бір адамға» өлеңдері
  4. Ж.Аймауытовтың «Әнші» әңгімесі
  5. М.Әуезовтің «Көксерек» әңгімесі
  6. І.Жансүгіровтің «Жалпы жасқа», «Домбыра», «Жетісу суреттері» өлеңдері
  7. Ғ.Мүсіреповтің «Ананың анасы» әңгімесі
  8. Қ.Қайсеновтің «Жау тылындағы бала» повесі
  9. Қ.Аманжоловтың «Өзім туралы» өлеңі
  10. Ғ.Ормановтың «Қарағай», «Емен» өлеңдері
  11. С.Сарғасқаевтың «Тәмпіш қара» повесі
  12. Ш.Мұртазаның «Жүз жылдық жара» әңгімесі
  13. 33. Ш.Смаханұлы шымшымалары

YII Қазіргі заман әдебиеті

  1. 34. Қ.Мырза-Әлі «Кәрі қыран» өлеңі
  2. С.Жиенбаевтың «Қарттарым, аман сау жүрші» өлеңі
  3. Ж.Самитұлының «Сарала қаз» әңгімесі
  4. М.Шахановтың «Нарынқұм зауалы», «Арман» өлеңдері
  5. Т.Медетбектің «Тәуелсізбін» өлеңі
  6. Т.Әбдіктің «Қонақтар» әңгімесі
  7. А.Мархабаевтың «Жерұйық», «Ғарыштағы қымыз» фантастикалық әңгімелері
  8. О.Бөкейдің «Қайдасың, қасқа құлыным?» драмасы
  9. М.Мақатаевтың «Қара өлең», «Аққулар ұйықтағанда» поэмасы
  10. Ф.Оңғарсынованың «Оюлар», «Жерошақ» өлеңдері
  11. Ж.Бөдештің «Аңырақай бекетіндегі ой» поэмасы
  12. Н.Ораздың «Бала махаббат» әңгімесі
  13. Б. Беделханның «Өтеуіл» хамса-поэмасы

 

  1. 8-сыныпқа арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінің базалық білім мазмұны:

1) Оқу және түсіну: көркем мәтінді пайымдап, мәнерлеп (оқырмандық ұстанымын білдіре) оқу, сөз, сөз оралымдарының семантикалық мәнін түсіну, мәтіннің ішкі бірлігіндегі қызметін айқындау; шығарма үзіндісін өзге нысанмен салыстыру, салғастыру; шығармадағы образдардың идеяны берудегі қызметін ашу; көркем мәтіннен дәйектер келтіре отырып шығарма идеясын жазу.

2) Талдау және жинақтау: әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтеріне талдау; көркем шығармадағы образ композициясын құраушы элементтерді табу, образ сомдаушы бөліктерді  жинақтау; көркем шығармадағы автордың баяндау тілін талдау, өзіндік ерекшеліктерін айқындау; шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис)  қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау.

3) Бағалау(салыстыру) және шығармашылық (өнім): шығарманы басқа өнер түрлеріндегі мазмұндас туындылармен салыстырып, ұлттық және тарихи құндылығына баға беру; шығарма поэтикасындағы автордың айшықты қолтаңбасына баға беру; шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын талдап, әдеби эссе, шығарма жазу; шығарма бойынша  жазылған әдеби сын –пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу.

  1. Оқытылатын көркем шығармалар тізімі:

Ғашықтық жырлар

  1. «Қыз Жібек» жыры

2Айтыс.

  1. «Біржан- Сара» айтысы
  2. Қазіргі заман айтысы

Ежелгі дәуір әдебиеті

  1. «Оғыз-Қаған» жыры
  2. Махмұт Қашқари «Махмұт Қашқари жинаған түркі мақал-мәтелдері»
  3. Ахмет Йассауи «Даналық кітабы»

8 . Жүсіп Баласағұн «Құтты білік» дастаны

  1. А.Йүгнеки «Ақиқат сыйы»
  2. Әл Фарабидің «Қашықтасың туған жер», «Тіршілікте құрыштай бол төзімді» өлеңдері
  3. Рабғузидың «Қарлығаштың адамға достығы», «Лұқпан Хәкім» қиссалары

ХІХ ғасыр мен ХХ ғ.б. әдебиет

  1. Д.Бабатайұлының «Еспембет» поэмасы, «Ақжайлау мен Сандықтас» өлеңі

13 М. Мөңкеұлының «Үш қиян», «Сарыарқа» өлеңдері

  1. М.Көпейұлының «Сарыарқаның кімдікі екендігі» өлеңі
  2. Базар жырау «Халық үшін туған қайратты ер», «Әр нәрсенің парқы бар»
  3. А.Құнанбайұлы «Әуелде бір суық мұз – ақыл зерек», «Кешегі өткен ер Әбіш», «Әбдрахман өлгенде» өлеңдері, «Он жетінші», «Отыз жетінші» қарасөздері
  4. Ш.Құдайбердіұлының «Еңлік-Кебек» дастаны, «Жастарға» өлеңі
  5. Н.Ормамбетұлының «Көпті көрген көнемін», «Замана» өлеңдері
  6. Ғ.Қараштың «Бармысың?» «Неден қорқам?!» өлеңдері
  7. М.Сералиннің «Гүлхашима» поэмасы

ХХ ғасыр әдебиеті

  1. Ж.Жабаевтың «Сұраншы батыр» жыры
  2. М.Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасы
  3. Н.Байғаниннің «Нарғыз» дастаны
  4. И.Байзақовтың «Құралай сұлу» поэмасы
  5. С.Мұқановтың «Балуан шолақ» повесі
  6. Б.Момышұлының «Ұшқан ұя» повесі
  7. О.Әубәкіровтің «Адам жетектеген адам», «Желке туралы жыр» сықақ өлеңдері
  8. Қ.Қазиевтің «Менің шешем» әңгімесі
  9. Қ.Жұмаділовтің «Қаздар қайтып барады» әңгімесі
  10. Д.Исабековтің «Әпке» драмасы
  11. Т.Ахтановтың «Күй аңызы» әңгімсі
  12. Т.Айбергеновтің «Ана», «Аруана – бауыр дүние» өлеңдері

Қазіргі заман әдебиеті

  1. Ж.Сахиевтің «Айдағы жасырынбақ», «Дабыл» фантастикалық әңгімелері
  2. Ш.Мұртазаның «Бесеудің хаты» драмасы
  3. Ү.Уайдиннің «Сен кімге күлесің», «Мәселе қайда жатыр» сатирасы
  4. Б.Бәмішұлының «Оспан батыр» поэмасы
  5. Г.Салықбайдың «Менің тауым» өлеңі
  6. М.Мағауиннің «Тазының өлімі» әңгімесі
  7. Т.Әсемқұловтың «Бекторының қазынасы» әңгімесі
  8. И. Сапарбайдың «Анаңнан асыл бар ма екен?», «Қазақ қызы» өлеңдері
  9. Ә.Қайранның «Ерасыл» дастаны
  10. А.Кемалбаеваның «Қоңырқаз» әңгімесі
  11. М.Омарованың «Көмбе нанның дәмі» әңгімесі

19. 9-сыныпқа арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінің базалық білім мазмұны:

1) Оқу және түсіну: көркем мәтінді талдап оқу, сөз, сөз оралымы, фразалық тіркестердің мәтіндегі қызметін айқындау, сөздердің концептілік мәнін  ашу; шығарма бөліктерін ұқсас белгілеріне/ айырмашылығына қарай топтастыру, белгілі нысандарды зерделеу; шығармадағы объективті идеяны, көркемдік  шешімді айқындау; көркем шығарманың идеялық мазмұнына сүйене отырып, оқырмандық ой-пайымын ауызша/жазбаша түйіндеу.

2) Талдау және жинақтау: эпикалық, лирикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау; шығарманың образдар жүйесін салыстыра талдау, типтік характерлерді ашу; көркем шығармадағы автордың стилін айықындау; шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін  талдау.

3) Бағалау(салыстыру) және шығармашылық (өнім): туындыдағы даралық образдар мен типтік характерлердің ұлттық және тарихи құндылығын әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра бағалау; басқа өнер түрлерімен салыстыра отырып шығарманың эстетикалық құндылыған баға беру; шығарманың идеясын қоғамдық-әлеуметтік тұрғыда  талдап, әдеби эссе жазу; әдеби шығарманы  қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдап, рецензия жазу.

  1. Оқытылатын көркем шығармалар тізімі:
  2. Алтын орда дәуіріндегі әдебиет
  3. Сайф Сараи «Түркіше Гүлстан» дастаны

3.Хорезми «Мұхаббат-наме» дастаны

4.Құтб «Хұсрау-Шырын» дастаны

4.Дүрбек «Жүсіп-Зылиха» дастаны

  1. Хандық дәуір әдебиеті.
  2. Асан қайғы «Әй, хан, мен айтпасам білмейсің», «Бұл заманда не ғаріп»
  3. Қазтуған жырау «Алаң да алаң, алаң жұрт», «Мадақ жыры», «Белгілі биік көк сеңгір» толғаулары.
  4. Шалкиіз жырау «Би Темірге бірінші толғауы»
  5. Доспамбет жырау «Қоғалы көлдер, қом сулар», «Айналайын, Ақ Жайық»
  6. Ақтамберді жырау «Күлдір-күлдір кісінетіп», «Балаларыма өсиет»
  7. Жиембет жырау «Еңсегей бойлы Ер Есім»
  8. Үмбетей жырау «Бөгенбай өлімін Абылай ханға естірту»
  9. Бұқар жырау «Тілек», «Әй, Абылай, Абылай», «Асқар таудың өлгені»

ХІХ ғасыр әдебиеті

  1. М.Өтемісұлының «Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны», «Мен, мен, мен едім», «Бағаналы терек» өлеңдері
  2. Нысанбай жырау «Кенесары-Наурызбай» дастаны
  3. Ш.Уәлиханов «Жоңғария очерктері», «Қазақтың халық поэзиясының түрлері»
  4. Абай Құнанбайұлы «Сегіз аяқ», «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым», «Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат», «Өлсе өлер табиғат, адам өлмес» өлеңдері, «Тоғызыншы қарасөзі»

ХХ ғасыр әдебиеті

  1. С. Сейфуллиннің «Сыр сандық» өлеңі, «Аққудың айырылуы» поэмасы
  2. І.Жансүгіровтің «Күй», «Күйші» поэмалары
  3. Б.Майлиннің «Шұғаның белгісі» хикаяты
  4. М.Әуезовтің «Оқыған азамат» әңгімесі
  5. Ғ.Мүсіреповтің «Кездеспей кеткен бір бейне» повесі
  6. Ж.Молдағалиевтің «Мен-қазақпын!» поэмасы
  7. Ә.Шәріповтің «Партизан қызы» повесі
  8. Қ.Әбдіқадыровтың «Қажымұқан» повесі

Қазіргі заман әдебиеті

  1. М.Дүйсеновтің «Сағанатас сырлары» повест-эссесі
  2. М.Шахановтың «Рух пен тіл» өлеңі, «Ғашықтық ғаламаты» поэмасы
  3. Н.Айтұлының «Ту» поэмасы
  4. Қ.Мұқанбетқалиұлының «Тар кезең» романы
  5. Қ.Ілиясұлының «Мысыққа мінездеме» мысал-дастаны
  6. С.Асылбекұлының «Желтоқсан түні» драмасы
  7. Р.Мұқанованың «Мәңгілік бала бейне» әңгімесі
  8. Е.Раушановтың «Ғайша-Бибі» поэмасы

3-тарау.  Оқыту мақсаттарының жүйесі

  1. Бағдарламада «оқыту мақсаттары» сан мен әріптен тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, әріппен берілген белгі дағдыны («Оқу және түсіну», «Талдау және жинақтау», «Бағалау(салыстыру) және шығармашылық (өнім)»), әріппен қоса берілетін сандар бөлімшедегі оқыту мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. 7.2.1.2 кодында «7» – сынып, «2.1.» – бөлім мен бөлімше, «2» – оқыту мақсатының реттік саны.

22.Оқыту мақсаттарының жүйесі бөлім бойынша әр сыныпқа берілген.

1) Оқу және түсіну

Білім алушылар…
5-сынып 6-сынып 7-сынып 8-сынып 9-сынып
Көркем шығарманы пайымдап, мәнерлеп, талдап оқу (сөздің, сөз оралымдары ның мәнін ашу, мәтіндегі қолданысын анықтау)

5.1.1.1 –

әдеби шығарманы пайымдап (алған әсерін анықтай) оқу, сөз, сөз тіркестері нің ауыспалы, мағынасын ашу, мәтіндегі қолданысын білу; түсіндірме сөздікпен жұмыс.

6. 1.1.1 –

әдеби шығарма ны, пайым дап, мәнерлеп (логика лық екпін мен кідіріс жасай) оқу, сөз, сөз тіркестері нің мәнін ашу, мәтіндегі жұмсалу мақсатын түсіну.

7.1.1.1 –

көркем мәтінді, пайымдап, мәнерлеп (логикалық, психология лық кідірістер мен) оқу, жекелеген сөздердің, фразалардың  эмотивті мәнін түсіну, мәнмәтіндегі (контекс)  қызметін ашу.

8.1.1.1 –

көркем мәтінді пайымдап, мәнерлеп (оқырмандық ұстанымын білдіре) оқу , сөз, сөз оралымдары ның семантикалық мәнін түсіну, мәтіннің ішкі бірлігіндегі қызметін айқындау

 9.1.1.1 –

көркем мәтінді талдап оқу, сөз, сөз оралымы, фразалық тіркестердің мәтіндегі қызметін айқындау, сөздердің концептілік мәнін  ашу.

 

Шығарма үзінділерімен жұмыс

 5.1.2.1 –

диалогтерді рөлмен оқу; шығарма бөлігіне тақырып қою.

 6.1.2.1-

шығарма дан қажетті дәйектерді жинау,  үзіндідегі суреттеу, сипаттау құралда рын анықтау.

7.1 2.1 –

көркем шығармада ғы, пейзаж,  монологтің құрылымдық бірлігін  ажырату, мәтінге жоспар құру.

 8.1.2.1 –

шығарма үзіндісін өзге нысанмен салыстыру, салғастыру.

  9.1.2.1-

шығарма бөліктерін ұқсас белгілеріне/ айырмашы лығына қарай топтастыру, белгілі нысандарды зерделеу.

 

Шығармада ғы өзекті мәселе, идеялық мазмұн

5.1.3.1-

көркем шығармада ғы көтерілген мәселені (басты және жанама тақырыптар ды) анықтау.

 6.1.3.1 –

көркем шығарма дағы кейіпкер лер әрекеті, оның шығарма ның өзекті ойына қатысын анықтау.

 7.1.3.1 –

әдеби шығарма

да көтерілген әлеумет

тік-қоғамдық  мәселе, оны беруде авторлық баяндау.

 8.1.3.1 – шығармадағы образдардың идеяны берудегі қызметін ашу.

 

9.1.3.1 –

шығармада-ғы объективті идеяны, көркемдік  шешімді айқындау.

 

 

Интерпретация (ауызша, жазбаша)

 5.1.4.1 –

көркем шығарма- ның оқиға желісін мәтінге жуық баяндап айту.

6.1.4.1 –

кейіпкер- ге, лирика лық кейіпкерге ауызша/ жазбаша сипаттама жасау.

 7.1.4.1 –

көркем шығармада ғы пейзаж, портрет, мінездеулерді  ауызша мәтінге жуық суреттеу, сипаттау.

8.1.4.1 –

көркем мәтіннен дәйектер келтіре отырып шығарма шығарма желісі бойынша идеясын жазу.

 9.1.4.1-

көркем шығарманың идеялық мазмұнына сүйене отырып, оқырмандық ой-пайымын ауызша/жаз баша түйіндеу.

2) Талдау және жинақтау

Білім алушылар…
5-сынып 6-сынып 7-сынып 8-сынып 9-сынып

 

Әдеби шығарманың композиция лық құрылымы

 

 

5.2.1.1 –

сюжетті шығармада ғы фабула композиция сын тауып, жоспар құру; лирикалық шығарманы құрылысына талдау.

 6.2.1.1 –

әдеби шығарма ны сюжет компози циясына талдау, жай, күрделі жоспар құру.

7.2.1.1 –

әдеби шығармадағы сюжеттен тыс композиция ны анықтау

 8.2.11 –

әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтеріне талдау.

 9.2.1.1 –

эпикалық, лирикалық, драмалық мәтіндердегі композиция лық амалдарды талдау.

 

Көркем шығарманың образдар жүйесі, типтік характер

 5.2.2.1 –

шығармада ғы кейіпкерлер дің іс-әрекеті арқылы  образын ашу.

6.2.2.1 – шығармадағы тура және жанама мінездеулерді табу, кейіпкер образын берудегі қызметін айқындау.

 7.2.2.1 –

көркем шығармада

ғы образдың жасалу тәсілдерін талдау.

 8.2.2.1 –

көркем шығармадағы образ композициясын құраушы элементтерді табу, образ сомдаушы бөліктерді  жинақтау.

 9.2.2.1 –

шығарманың образдар жүйесін салыстыра талдау, типтік характерлер ді ашу.

 

Көркем шығарманың тілі, стилі

 5.2.3.1 –

көркем шығарма дағы поэтикалық тілдің ерекшелігін

айқындау.

 6.2.3.1 –

шығарма дағы автор мен кейіпкер тілін  салысты ра талдау.

 7.2.3.1 –

шығарма тіліндегі синоним, архаизм,  диалектизм, неологизм дердің қызметін мәнмәтінде анықтау.

 8.2.3.1 –

көркем шығармадағы автордың баяндау тілін талдау, өзіндік ерекшеліктерін айқындау.

9.2.3. 1 –

көркем шығармадағы автордың стилін айықындау.

 

Көркемдік тәсілдер

5.2.4.1-

шығармада ғы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдары

ның (теңеу, эпитет, қайталау) қызметін анықтау, өлең құрылысы, ұйқасы, оның түрлерін  талдау.

6.2.4.1-

шығарма дағы көркем ауыстыру ларды

(троптар

ды: метафора, кейіптеу, метони

мия, гипербола, литота, аллегория, антитеза, градация ) анықтау.

7.2.4.1  –

шығарма

дағы көркемдегіш  құралдар

дың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ, арнау) қолданысын талдау.

8.2.4.1 –

шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психология

лық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис)  қолданысын талдау мәтіндегі көркемдік қызметін анықтау.

9.2.4.1 –

шығармада ғы әдеби тілді құбылту мен айшықтау

дың (троп пен фигура) түрлерін  талдау, көркемдік қызметін пайымдау.

3) Бағалау(салыстыру) және шығармашылық (өнім)

Шығармадағы тарихи шындық және көркемдік шешім

 

5.3.1.1 –

шығарма үзінділері арқылы шығарма- ның ұлттық, тарихи құндылығын бағалау.

6.3.1.1  шығарма  образда рын ұлттық сипаттың ашылуы тұрғысы нан бағалау.

7.3.1.1-

шығарма-ның тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалар

мен салыстырып, ұлттық және тарихи құндылығын бағалау.

8.3.1.1 –

шығарма

ны  басқа өнер түрлеріндегі мазмұндас туындылармен салысты

рып, ұлттық және тарихи құндылығына баға беру.

9.3.1.1 –

туындыдағы даралық образдар мен типтік характерлер дің ұлттық және тарихи құндылығын әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра бағалау.

 

Рухани және  көркем-эстетикалық құндылығы;

5.3.2.1 –

көркем мәтіндегі сөз образының эстетикалық құндылығын бағалау.

 6.3.2.1 –

мәтіндегі пейзаж, монолог тың, диалогтің

көркемдік құндылы

ғына баға беру.

 7.3.2.1 –кейіпкердің  жан дүниесін (психология лық параллеизм, күйініш-сүйініші) ашудағы автор шеберлігіне баға беру.

 8.3.2.1 –

шығарма поэтикасындағы автордың айшықты қолтаңбасына баға беру.

 9.3.2.1 –

басқа өнер түрлерімен салыстыра отырып шығарманың көркемдік- эстетикалық құндылыған баға беру.

 

Әдеби шығармашы лық

 

5.3.3.1 –

шығарманы автор ізімен баяндап жазу. Көркем шығармада-ғы көріністі әңгімелеп жазу

6.3.3.1 –

шығарма-ның идеялық мазмұнын пайымдай отырып (ой толғау, хат, пост т.б.) жазу.

7.3.3.1-

шығармада ғы көріністі (пейзаж, оқиға) суреттеп, кейіпкер болмысын сипаттап жазу.

 

 

8.3.3.1 –

шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын талдап, шығар ма, әдеби эссе  жазу.

9.3.3.1-

шығарма

ның идеясын қоғамдық-әлеуметтік тұрғыда  талдап, әдеби эссе жазу.

 

Әдеби сын

5.3.4.1 –оқырман ретінде  шығармадан алған  әсерін зерделеп, сыни хабарлама жазу.

6.3.4.1-

шығарма

да көтеріл-ген мәселенің әлеуметтік рөлі туралы сыни хабарлама жасау.

7.3.4.1 –

әдеби шығарма

ның эстетикалық құндылығы туралы шағын сыни шолу жазу.

 

8.3.4.1 –

шығарма бойынша  жазылған әдеби сын-пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу.

 

9.3.4.1 –

әдеби шығарма

ны  қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілері

мен салыстыра талдап, рецензия жазу.

  1. Негізгі білім беру деңгейінің қазақ тілі мен әдебиетін тереңдете оқытатын гуманитарлық бағыттағы мамандандырылған “Абай мектептері” желісіндегі 5-9-сыныптарына арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасының Ұзақ мерзімді жоспарына сәйкес жүзеге асырылады.
Негізгі білім беру деңгейінің қазақ тілі мен әдебиетін тереңдете оқытатын гуманитарлық бағыттағы мамандандырылған Абай мектептері” желісіндегі 5-9-сыныптарына арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасына қосымша

 

Негізгі білім беру деңгейінің қазақ тілі мен әдебиетін тереңдете оқытатын гуманитарлық бағыттағы мамандандырылған “Абай мектептері” желісіндегі 5-9-сыныптарына арналған «Қазақ әдебиеті» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасын жүзеге асыру бойынша
Ұзақ мерзімді жоспар

5-сынып

Оқу жоспарында

ғы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны Сөйлеу қызметінің түрлері Білім алушылар білуге тиісті оқыту мақсаттары
I-тоқсан

Халық ауыз әдебиеті

 

 

 Халық ауыз әдебиеті

Тұрмыс-салт жырлары және оның түрлері

Мақал-мәтелдер

Жұмбақтар

Жаңылтпаштар

Ертегілер

«Керқұла атты Кендебай» ертегісі,

«Қырық өтірік» ертегісі,

«Күн астындапғы Күнекей қыз» ертегісі

Әдеби ертегі

Ә.Тәжібаевтің «Толағай» ертегісі,

Ж.Смақов «Бұршақ туралы ертегі»,

Ө.Тұрманжановтың «Құмырсқалар, аралар қиыспас дос құдалар» ертегісі

Аңыз- әңгіме

«Асанқайғының жерұйықты іздеуі»,

С.Қалиев «Бақ атай туралы аңыз»

Шешендік сөз.

«Жиренше шешен мен Қараша сұлу», «Жиреншенің хан сынағына түсуі», Қазыбек бидің елшілікке баруы».

 

 

Оқу және түсіну

5.1.1.1 – әдеби шығарманы пайымдап (алған әсерін анықтай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің ауыспалы, мағынасын ашу, мәтіндегі қолданысын білу; түсіндірме сөздікпен жұмыс.

5.1.2.1 – диалогтерді  рөлмен оқу; шығарма бөлігіне тақырып қою.

5.1.3.1- көркем шығармадағы көтерілген мәселені (басты және жанама тақырыптарды) анықтау.

5.1.4.1 – көркем шығарманың оқиға желісін мәтінге жуық баяндап айту.

 

Талдау және жинақтау

5.2.1.1 – сюжетті шығармадағы фабула композициясын тауып, жоспар құру; лирикалық шығарманы құрылысына талдау.

5.2.2.1 –  шығармадағы кейіпкерлердің іс-әрекеті арқылы  образын ашу.

2.3.1 – көркем шығармадағы поэтикалық тілдің ерекшелігін

айқындау.

5.2.4.1- шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдары

ның (теңеу, эпитет, қайталау) қызметін анықтау, өлең құрылысы, ұйқасы, оның түрлерін  талдау.

Бағалау  (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

5.3.1.1 – шығарма үзінділері арқылы шығарманың ұлттық, тарихи құндылығын бағалау.

5.3.2.1 – көркем мәтіндегі сөз образының эстетикалық құндылығын бағалау.

5.3.3.1 – шығарманы автор ізімен баяндап жазу. Көркем шығармадағы көріністі әңгімелеп жазу.

5.3.4.1 – оқырман ретінде  шығарманың әсерін зерделеп, сыни хабарлама жазу.

II-тоқсан

 

ХІХ ғасыр мен ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиеті

 

 

ХІХ ғасыр мен ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетіне шолу

Ыбырай Алтынсариннің «Таза бұлақ», «Атымтай Жомарт», «Дүние қалай етсең табылады?», «Әке мен бала», «Бақша ағаштары» әңгімелері,

Абай Құнанбайұлы «Ғылым таппай мақтанба», «Жасымда ғылым бар деп ескермедім», «Әсемпаз болма әрнеге» өлеңдері, «Отыз бірінші»,

«Он тоғызыншы» қара сөзі,

С.Көбеевтің «Мектепке шақыру» өлеңі,

С.Торайғыровтың «Туған еліме» өлеңі,

Ш.Құдайбердіұлының «Ақылшы торғай», «Адамдық борышың» өлеңдері,

А.Байтұрсынұлының «Егіннің бастары», «Адамдық диқаншысы», «Балаларды оқуға шақыру» өлеңдері,

Т.Ізтілеуовтің «Өнер бәйгесі».

 

 

 

Оқу және түсіну

5.1.1.1 – әдеби шығарманы пайымдап (алған әсерін анықтай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің ауыспалы, мағынасын ашу, мәтіндегі қолданысын білу; түсіндірме сөздікпен жұмыс.

5.1.2.1 – диалогтерді  рөлмен оқу; шығарма бөлігіне тақырып қою.                  5.1.3.1- көркем шығармадағы көтерілген мәселені (басты және жанама тақырыптарды) анықтау.                          5.1.4.1 – көркем шығарманың оқиға желісін мәтінге жуық баяндап айту.

 

 

 

Талдау және жинақтау

5.2.1.1 – сюжетті шығармадағы фабула композициясын тауып, жоспар құру; лирикалық шығарманы құрылысына талдау.

5.2.2.1 – шығармадағы кейіпкерлердің іс-әрекеті арқылы  образын ашу.

5.2.3.1 – көркем шығармадағы поэтикалық тілдің ерекшелігін

айқындау.

5.2.4.1- шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдары

ның (теңеу, эпитет, қайталау) қызметін анықтау, өлең құрылысы, ұйқасы, оның түрлерін  талдау.

Бағалау  (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

5.3.1.1 – шығарма үзінділері арқылы шығарманың ұлттық, тарихи құндылығын бағалау.

5.3.2.1 – көркем мәтіндегі сөз образының эстетикалық құндылығын бағалау.

5.3.3.1 – шығарманы автор ізімен баяндап жазу. Көркем шығармадағы көріністі әңгімелеп жазу.

5.3.4.1 – оқырман ретінде  шығармадан алған әсерін зерделеп, сыни хабарлама жазу.

III-тоқсан

 

XX ғасыр әдебиеті

Ж.Аймауытовтың «Оқу, білім», «Диірмен», «Балға», «Әскер марсельезасы», «Жан-жануардың иісшілдігі», «Әркімдікі өз қамы» шығармалары,

М.Жұмабаевтың«Қарағым», «Тез барам» өлеңдері,

І.Жансүгіровтің «Бөбек бөлеу», «Жаз», «Күз», «Мезгіл суреттері» өлеңдері,

М.Әуезовтің «Жетім»  әңгімесі,

Б.Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа» хикаяты,

С.Бақбергеновтің «Қасиет» әңгімесі,

С.Бегалиннің «Бала Шоқан» әңгімесі,

Мұқағали Мақатаевтың «Үш бақытым» өлеңі,

Т.Айбергеновтің «Көктем әуендері» өлеңі, М.Қабанбайдың «Бауыр» әңгімесі,М.Ақынжанов «Алтын сақа» драмасы

 

 

 

Оқу және түсіну

5.1.1.1 – әдеби шығарманы пайымдап (алған әсерін анықтай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің ауыспалы, мағынасын ашу, мәтіндегі қолданысын білу; түсіндірме сөздікпен жұмыс.

5.1.2.1 – диалогтерді  рөлмен оқу; шығарма бөлігіне тақырып қою.                  5.1.3.1- көркем шығармадағы көтерілген мәселені (басты және жанама тақырыптарды) анықтау.

5.1.4.1 – көркем шығарманың оқиға желісін мәтінге жуық баяндап айту.

 

Талдау және жинақтау

5.2.1.1 –  сюжетті шығармадағы фабула композициясын тауып, жоспар құру; лирикалық шығарманы құрылысына талдау.

5.2.2.1 – шығармадағы кейіпкерлердің іс-әрекеті арқылы  образын ашу.

5.2.3.1 – көркем шығармадағы поэтикалық тілдің ерекшелігін

айқындау.

5.2.4.1- шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, қайталау) қызметін анықтау, өлең құрылысы, ұйқасы, оның түрлерін  талдау.

 

 

Бағалау  (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

5.3.1.1 – шығарма үзінділері арқылы шығарманың ұлттық, тарихи құндылығын бағалау.

5.3.2.1 – көркем мәтіндегі сөз образының эстетикалық құндылығын бағалау.

5.3.3.1 – шығарманы автор ізімен баяндап жазу. Көркем шығармадағы көріністі әңгімелеп жазу.

5.3.4.1 – оқырман ретінде  шығармадан алған әсерін зерделеп, сыни хабарлама жазу.

IV-тоқсан
Қазіргі заман әдебиеті

М.Әлімбаевтың «Аспандағы әпке» шығармасы,

Ә.Табылдиевтің «Бір үзім нан» интермедия, С.Оспанов «Мектебінен қашқандар мен ертегіден қашқандар жайындағы ертегі»,

Т.Нұрмағамбетовтің «Анасын сағынған бала» әңгімесі,

Н.Ақыштың «Нағыз әже қайда?» әңгімесі,

Т.Шапайдың «Дос» әңгімесі, С.Сейітманның «Тәуелсіздік» өлеңі,

А.Әлменбеттің «Аңшы» әңгімесі,

Б.Сарыбайдың «Рауғаш ерте гүлдейді» әңгімесі.

 

Оқу және түсіну

5.1.1.1 – әдеби шығарманы пайымдап (алған әсерін анықтай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің ауыспалы, мағынасын ашу, мәтіндегі қолданысын білу; түсіндірме сөздікпен жұмыс.

5.1.2.1 – диалогтерді  рөлмен оқу; шығарма бөлігіне тақырып қою.                  5.1.3.1- көркем шығармадағы көтерілген мәселені (басты және жанама тақырыптарды) анықтау.                          5.1.4.1 – көркем шыңарманың оқиға желісін мәтінге жуық баяндап айту.

 

Талдау және жинақтау

5.2.1.1 – сюжетті шығармадағы фабула композициясын тауып, жоспар құру; лирикалық шығарманы құрылысына талдау.

5.2.2.1 – шығармадағы кейіпкерлердің іс-әрекеті арқылы  образын ашу.

5.2.3.1 – көркем шығармадағы поэтикалық тілдің ерекшелігін

айқындау.

5.2.4.1- шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, қайталау) қызметін анықтау, өлең құрылысы, ұйқасы, оның түрлерін  талдау.

Бағалау  (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

5.3.1.1 –  шығарма үзінділері арқылы шығарманың ұлттық, тарихи құндылығын бағалау.

5.3.2.1 – көркем мәтіндегі сөз образының эстетикалық құндылығын бағалау.

5.3.3.1 – шығарманы автор ізімен баяндап жазу. Көркем шығармадағы көріністі әңгімелеп жазу.

5.3.4.1 – оқырман ретінде  шығармадан алған  әсерін зерделеп, сыни хабарлама жазу.

6-сынып

Оқу жоспарында

ғы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны Сөйлеу қызметінің түрлері Білім алушылар білуге тиісті оқыту мақсаттары
I тоқсан

Халық ауыз әдебиеті

Ежелгі дәуір әдебиеті

 

Ертегі«Аяз би» ертегісі,  «Ер Төстік» ертегісі

Аңыз-әңгіме «Кетбұғаның естіртуі», «Ақсақ құлан, Жошы хан», Қ.Толыбаев «Алма қыз және оның батыр ағалары»

Батырлар жыры «Алпамыс батыр» жыры, Қорқыт «Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ туралы жыр»,       «Қобыланды батыр» жыры, «Қамбар батыр» жыры   Ежелгі дәуір әдебиеті «Еділ патша»,  «Тұмар пайтшайым», Қорқыттың нақыл сөздері

 

Оқу және түсіну

6. 1.1.1 – әдеби шығарманы, пайымдап, мәнерлеп (логикалық екпінмен кідіріс жасай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің мәнін ашу, мәтіндегі жұмсалу мақсатын түсіну.

6.1.2.1- шығармадан қажетті дәйектерді жинау,  үзіндідегі суреттеу, сипаттау құралдарын анықтау.

6.1.3.1 – көркем шығармадағы кейіпкерлер әрекеті, оның шығарманың өзекті ойына қатысын анықтау.                          6.1.4.1 – кейіпкерге ауызша/ жазбаша сипаттама жасау.

Талдау және жинақтау

6.2.1.1 – әдеби шығарманы сюжет композициясына талдау, жай, күрделі жоспар құру.                   6.2.2.1 – шығармадағы тура және жанама мінездеулерді табу, кейіпкер образын берудегі қызметін айқындау.

6.2.3.1 – шығармадағы автор мен кейіпкер тілін  салыстыра талдау.

6.2.4.1-

шығармадағы көркем ауыстыруларды

(троптарды: метафора, кейіптеу, метонимия, гипербола, литота, аллегория, антитеза, градация, арнау) анықтау.

Бағалау  (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

6.3.1.1 – шығарма  образдарын ұлттық сипаттың ашылуы тұрғысынан бағалау. 6.3.2.1 – мәтіндегі пейзаж, монологтің

көркемдік құндылығына баға беру.

6.3.3.1 – шығарманың идеялық мазмұнын пайымдай отырып (ой толғау, хат, пост т.б.) жазу.

6.3.4.1- шығармада көтерілген мәселенің әлеуметтік рөлі туралы сыни хабарлама жасау.

II тоқсан
ХІХ ғасыр мен ХХ ғ.б. әдебиет Д.Бабатайұлының «Аягөз, қайда барасың?» өлеңі,  С.Аронұлының  «Жақсы мен жаман адамның қасиеттері» өлеңі, А.Құнанбайұлының «Күз», «Қыс», «Жазғытұры», «Жаз», «Өлең-сөздің патшасы, сөз-сарасы»,  «Құлақтан кіріп бойды алар» өлеңдері, «Бірінші», «жетінші» қарасөздері, Ы.Алтынсариннің «Мейірімді бала», «Асан мен Үсен» әгімелері, «Жазғытұры», «Жаз», «Өзен»   өлеңдері,  С.Көбеевтің «Маймыл мен көзілдірік», «Ат пен есек», «Құмырсқа мен көгершін» мысалдары, С.Дөнентаевтың «Бозторғай» мысал өлеңі, А.Байтұрсынұлының «Аққу, шортан, һәм шаян», «Қара бұлт» мысалдары, С.Торайғыровтың «Шығамын тірі болсам адам болып», «Шәкірт ойы» өлеңдері Оқу және түсіну 6. 1.1.1 – әдеби шығарманы, пайымдап, мәнерлеп (логикалық екпінмен кідіріс жасай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің мәнін ашу, мәтіндегі жұмсалу мақсатын түсіну. 6.1.2.1- шығарма дан қажетті дәйектер ді жинау,  үзіндідегі суреттеу, сипаттау құралдарын анықтау.                            6.1.3.1 – көркем шығармадағы кейіпкерлер әрекеті, оның шығарманың өзекті ойына қатысын анықтау.                          6.1.4.1 – кейіпкерге ауызша/ жазбаша сипаттама жасау.

Талдау және

жинақтау

 6.2.1.1 – әдеби шығарманы сюжет композициясына талдау, жай, күрделі жоспар құру.                   6.2.2.1 – шығармадағы тура және жанама мінездеулерді табу, кейіпкер образын берудегі қызметін айқындау.                      6.2.3.1 – шығармадағы автор мен кейіпкер тілін  салыстыра талдау.

6.2.4.1- шығармадағы көркем ауыстыруларды

(троптарды: метафора, кейіптеу, метонимия, гипербола, литота, аллегория, антитеза, градация, арнау) анықтау.

Бағалау  (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

 6.3.1.1 – шығарма  образдарын ұлттық сипаттың ашылуы тұрғысынан бағалау.

6.3.2.1 – мәтіндегі пейзаж, монологтің

көркемдік құндылы

ғына баға беру.

6.3.3.1 – шығарманың идеялық мазмұнын пайымдай отырып (ой толғау, хат, пост т.б.) жазу.

6.3.4.1- шығармада көтерілген мәселенің әлеуметтік рөлі туралы сыни хабарлама жасау.

III тоқсан
XX ғасыр әдебиеті

М.Жұмабаевтың «Сүйемін», «Сағындым» өлеңдері, .Б.Майлиннің «Түйебай» әңгімесі, Ә.Тәжібаевтың «Сырдария» өлеңі, Ә.Сәрсенбаевтың «Сен құрметте оны, қарағым», «Туған жер» өлеңдері, С.Мұратбековтің «Жусан иісі»  әңгімесі,   О.Бөкейдің «Апамның астауы» әңгімесі, С.Сейфуллиннің «Ақсақ киік», «Біздің жақта» өлеңдері, «Әупілдек» әңгімесі, Ғ.Мүсіреповтің «Боранды түнде» әңгімесі, Қ.Жетпісбаевтың «Бала мерген» драмасы, М.Жаманбалинов «Бала пілдің қалаға саяхаты»

 

 

Оқу және түсіну

6. 1.1.1 -әдеби шығарманы, пайымдап, мәнерлеп (логикалық екпінмен кідіріс жасай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің мәнін ашу, мәтіндегі жұмсалу мақсатын түсіну.

6.1.2.1-шығармадан қажетті дәйектерді жинау,  үзіндідегі суреттеу, сипаттау құралдарын анықтау.

6.1.3.1 – көркем шығармадағы кейіпкерлер әрекеті, оның шығарманың өзекті ойына қатысын анықтау.                          6.1.4.1 – кейіпкерге ауызша/ жазбаша сипаттама жасау.

Талдау және жинақтау

6.2.1.1 – әдеби шығарманы сюжет композициясына талдау, жай, күрделі жоспар құру.                   6.2.2.1 – шығармадағы тура және жанама мінездеулерді табу, кейіпкер образын берудегі қызметін айқындау.                      6.2.3.1 – шығармадағы автор мен кейіпкер тілін  салыстыра талдау.

6.2.4.1- шығармадағы көркем ауыстыруларды

(троптарды: метафора, кейіптеу, метонимия, гипербола, литота, аллегория, антитеза, градация, арнау) анықтау.

Бағалау  (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

6.3.1.1 – шығарма  образдарын ұлттық сипаттың ашылуы тұрғысынан бағалау.

6.3.2.1 – мәтіндегі пейзаж, монологтің     көркемдік құндылығына баға беру.

6.3.3.1 – шығарманың идеялық мазмұнын пайымдай отырып (ой толғау, хат, пост т.б.) жазу.

6.3.4.1- шығармада көтерілген мәселенің әлеуметтік рөлі туралы сыни хабарлама жасау.

IV тоқсан
Қазіргі заман әдебиеті

Қ.Мырзалиевтің «Ана» өлеңі, К.Ахметованың «Қазағым менің» өлеңі,   Ж.Ахмадидің «Кие» әңгімесі, А.Егеубаевтың «Аламан» поэмасы, Р.Ниязбековтің «Әлемдегі жетінші ұлы» өлеңі, Ұ.Есдәулеттің «Біз түркілерміз» өлеңі, С.Дүйсенбиевтің «Қарлығаштың ұясы» әңгімесі, С.Балғабаевтың «Жымбала, Мико және қасқыр» драмасы, А.Алтайдың «Қызыл бөлтірік» әңгімесі,  Қ.Сариннің «Тәуелсіздік» өлеңі, Қ.Әбілқайырдың «Атасының баласы» әңгімесі,  М.Мұқаштың «Меруерт» әңгімесі, Т.Таңжарықтың «Жолаушы қария және ит» драмасы

 

 

Оқу және түсіну

6. 1.1.1 – әдеби шығарманы, пайымдап, мәнерлеп (логикалық екпін мен кідіріс жасай) оқу, сөз, сөз тіркестерінің мәнін ашу, мәтіндегі жұмсалу мақсатын түсіну. 6.1.2.1- шығарма дан қажетті дәйектер ді жинау,  үзіндідегі суреттеу, сипаттау құралда рын анықтау.                            6.1.3.1 -көркем шығармадағы кейіпкерлер әрекеті, оның шығарманың өзекті ойына қатысын анықтау.                          6.1.4.1 – кейіпкерге ауызша/ жазбаша сипаттама жасау.
Талдау және жинақтау

 6.2.1.1 -әдеби шығарманы сюжет композициясына талдау, жай, күрделі жоспар құру.                   6.2.2.1 – шығармадағы тура және жанама мінездеулерді табу, кейіпкер образын берудегі қызметін айқындау.                      6.2.3.1 -шығармадағы автор мен кейіпкер тілін  салыстыра талдау.

6.2.4.1- шығармадағы көркем ауыстыруларды

(троптарды: метафора, кейіптеу, метонимия, гипербола, литота, аллегория, антитеза, градация, арнау) анықтау.

Бағалау  (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

6.3.1.1 – шығарма  образдарын ұлттық сипаттың ашылуы тұрғысынан бағалау.

6.3.2.1 – мәтіндегі пейзаж, монологтің     көркемдік құндылығына баға беру.

6.3.3.1 – шығарманың идеялық мазмұнын пайымдай отырып (ой толғау, хат, пост т.б.) жазу.

6.3.4.1- шығармада көтерілген мәселенің әлеуметтік рөлі туралы сыни хабарлама жасау.

7-сынып:

Оқу жоспарындағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны Сөйлеу қызметінің түрлері Білім алушылар білуге тиісті оқыту мақсаттары
I-тоқсан

Халық ауыз әдебиеті

Ежелгі дәуір әдебиеті

 

Батырлар жыры

«Ер Тарғын» жыры, «Едіге батыр»  жыры

Ғашықтық жырлар «Қозы көрпеш-Баян сұлу» жыры,  «Айман-Шолпан» жыры

Ежелгі дәуір әдебиеті

«Күлтегін» жыры, «Тоныкөк» жыры

Шешендік өнер

Майқы би мен Мөңке бидің шешендік сөздері,

Әнет баба «Не арсыз? Не ғайып? Не даусыз?»,

Төле би «Ердің бақыты – әйел»,  Әйтеке би «Қасқакөл дауы»,

Қазыбек би «Кім жақын? Не қымбат? Не қиын?»,

Бөлтірік шешен «Сөз мәнісі», «Ақыл сөз»

 

 

 

Оқу және түсіну

7.1.1.1 – көркем мәтінді, пайымдап, мәнерлеп (логикалық, психология лық кідірістер мен) оқу, жекелеген сөздердің, фразалардың  эмотивті мәнін түсіну, мәнмәтіндегі қызметін ашу.

7.1 2.1 – көркем шығармадағы, пейзаж,  монологтің  құрылымдық-бірлігін  ажырату, мәтінге жоспар құру.

7.1.3.1 – әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық  мәселе, оны беруде авторлық баяндау.

7.1.4.1 – көркем шығармадағы пейзаж, портрет, мінездеулерді  ауызша мәтінге жуық суреттеу, сипаттау.

Талдау      және жинақтау

7.2.1.1 – әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөліктерін талдау.

7.2.2.1 – көркем шығармадағы образдың жасалу тәсілдерін талдау.

7.2.3.1 – шығарма тіліндегі синоним, архаизм,  диалектизм, неологизм дердің қызметін мәнмәтінде анықтау.

7.2.4.1  – шығармадағы көркемдегіш  құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау.

Бағалау  (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

7.3.1.1- шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалармен салыстырып, ұлттық және тарихы құндылығын бағалау.

7.3.2.1 – кейіпкерлер жандүниесі(психологиялық параллеизм, күйініш-сүйініші) ашудағы автор шеберлігіне баға беру.

7.3.3.1- шығармадағы көріністі суреттеп, кейіпкер болмысын сипаттап жазу.                             7.3.4.1 -әдеби шығарманың эстетикалық құндылығы туралы шағын сыни шолу жазу.

II-тоқсан

ХІХ ғасыр әдебиеті

 

 

 

Ш.Қанайұлының «Зар заман» өлеңі, М.Өтемісұлының «Ереуіл атқа ер салмай», «Соғыс», «Мұнар күн», «Тарланым», «Мен – құстан туған құмаймын» өлеңдері, М.Сұлтанқожаұлының «Ілімге толса көкірек» толғауы, А.Құнанбайұлының «Қансонарда бүркітші шығады аңға», «Көңіл құсы құйқылжыр     шартарапқа», «Жүректе қайрат болмаса», «Адамның кейбір кездер» өлеңдері,  «Жиырма тоғызыншы», «Бесінші»  «Он бесінші»   қарасөздері, Т.Ізтілеуұлының «Адамдық іс», «Ақыл – тон аңдағанға тозбайтұғын» өлеңдері, С.Дөнентаевтың «Көркемтай» әңгімесі

 

Оқу және түсіну

7.1.1.1 – көркем мәтінді, пайымдап, мәнерлеп (логикалық, психологиялық кідірістермен) оқу, жекелеген сөздердің, фразалардың  эмотивті мәнін түсіну, мәнмәтіндегі қызметін ашу.

7.1 2.1 – көркем шығармадағы, пейзаж,  монологтың құрылымдық-бірлігін  ажырату, мәтінге жоспар құру.

7.1.3.1 – әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық  мәселе, оны беруде авторлық баяндау.

7.1.4.1 – көркем шығармадағы пейзаж, портрет, мінездеулерді  ауызша мәтінге жуық суреттеу, сипаттау.

Талдау және жинақтау

7.2.1.1 – әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөліктерін талдау.

7.2.2.1 – көркем шығармадағы образдың жасалу тәсілдерін талдау. 7.2.3.1 – шығарма тіліндегі синоним, архаизм,  диалектизм, неологизмдердің қызметін мәнмәтінде анықтау.

7.2.4.1  -шығармадағы көркемдегіш  құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау.

Бағалау (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

7.3.1.1- шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалармен салыстырып, ұлттық және тарихы құндылығын бағалау.

7.3.2.1 – кейіпкерлер жандүнесін (психологиялық параллеизм, күйініш-сүйініші) ашудағы автор шеберлігіне баға беру.

7.3.3.1- шығармадағы көріністі суреттеп, кейіпкер болмысын сипаттап жазу.

7.3.4.1 – әдеби шығарманың эстетикалық құндылығы туралы шағын сыни шолу жазу.

III-тоқсан
XX ғасыр әдебиеті

М.Дулатовтың «Шешенің балаларын сүюі», «Елім-ай» өлеңдер,    М.Жұмабаевтың «Түркістан», «Қазақ тілі», «Толқын», «Мен жастарға сенемін» өлеңдері, С.Торайғыровтың «Мен қазақ», «Бір адамға» өлеңдері, Ж.Аймауытовтың «Әнші» әңгімесі, М.Әуезовтің «Көксерек» әңгімесі, І.Жансүгіровтің «Жалпы жасқа», «Домбыра», «Жетісу суреттері» өлеңдері, Ғ.Мүсіреповтің «Ананың анасы» әңгімесі, Қ.Қайсеновтің «Жау тылындағы бала» повесі, Қ.Аманжоловтың «Өзім туралы» өлеңі, Ғ.Ормановтың «Қарағай», «Емен» өлеңдері, С.Сарғасқаевтың «Тәмпіш қара» повесі, Ш.Мұртазаның «Жүз жылдық жара» әңгімесі, Ш.Смаханұлы шымшымалары

 

Оқу және түсіну

7.1.1.1 – көркем мәтінді, пайымдап, мәнерлеп (логикалық, психологиялық кідірістермен) оқу, жекелеген сөздердің, фразалардың  эмотивті мәнін түсіну, мәнмәтіндегі қызметін ашу.

7.1 2.1 – көркем шығармадағы, пейзаж,  монологтің  құрылымдық-бірлігін  ажырату, мәтінге жоспар құру.

7.1.3.1 – әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселе, оны беруде авторлық баяндау.

7.1.4.1 – көркем шығармадағы пейзаж, портрет, мінездеулерді  ауызша мәтінге жуық суреттеу, сипаттау.

Талдау және жинақтау

7.2.1.1 – әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөліктерін талдау.

7.2.2.1 – көркем шығармадағы образдың жасалу тәсілдерін талдау.

7.2.3.1 – шығарма тіліндегі синоним, архаизм,  диалектизм, неологизмдердің қызметін мәнмәтінде анықтау.

7.2.4.1  – шығармадағы көркемдегіш  құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау.

Бағалау (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

7.3.1.1- шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалармен салыстырып, ұлттық және тарихы құндылығын бағалау.

7.3.2.1 – кейіпкерлер жандүниесін(психологиялық параллеизм, күйініш-сүйініші) ашудағы автор шеберлігіне баға беру.

7.3.3.1- шығармадағы көріністі суреттеп, кейіпкер болмысын сипаттап жазу.                             7.3.4.1 – әдеби шығарманың эстетикалық құндылығы туралы шағын сыни шолу жазу.

IV-тоқсан
Қазіргі заман әдебиеті

 Қ.Мырза-Әлі «Кәрі қыран» өлеңі, Ж.Самитұлының «Сарала қаз» әңгімесі, М.Шахановтың «Нарынқұм зауалы», «Арман» өлеңдері, Т.Медетбектің «Тәуелсізбін» өлеңі, Т.Әбдіктің «Қонақтар» әңгімесі, А.Мархабаевтың «Жерұйық», «Ғарыштағы қымыз»  фантастикалық  әңгімелері,   О.Бөкейдің «Қайдасың, қасқа құлыным?»  драмасы, М.Мақатаевтың «Қара өлең», «Аққулар ұйықтағанда» поэмасы, Ф.Оңғарсынованың «Оюлар», «Жерошақ» өлеңдері, С.Жиенбаевтың «Қарттарым, аман сау жүрші» өлеңі, Ж.Бөдештің «Аңырақай бекетіндегі ой» поэмасы, Н.Ораздың «Бала махаббат» әңгімесі,    Б. Беделханның «Өтеуіл» хамса-поэмасы

 

Оқу және түсіну

7.1.1.1 – көркем мәтінді, пайымдап, мәнерлеп (логикалық, психологиялық кідірістермен) оқу, жекелеген сөздердің, фразалардың  эмотивті мәнін түсіну, мәнмәтіндегі қызметін ашу.

7.1 2.1 – көркем шығармадағы, пейзаж,  монологтің құрылымдық-бірлігін  ажырату, мәтінге жоспар құру.

7.1.3.1 – әдеби шығарма

да көтерілген әлеумет

тік-қоғамдық  мәселе, оны беруде авторлық баяндау.                          7.1.4.1 – көркем шығармада ғы пейзаж, портрет, мінездеулерді  ауызша мәтінге жуық суреттеу, сипаттау.

Талдау және жинақтау

7.2.1.1 – әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөліктерін талдау.

7.2.2.1 – көркем шығармадағы образдың жасалу тәсілдерін талдау.

7.2.3.1 – шығарма тіліндегі синоним, архаизм,  диалектизм, неологизм дердің қызметін мәнмәтінде анықтау.

7.2.4.1  – шығармадағы көркемдегіш  құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау.

Бағалау (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

7.3.1.1- шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалармен салыстырып, ұлттық және тарихы құндылығын бағалау.

7.3.2.1 – кейіпкерлер жандүниесін  (психологиялық параллеизм, күйініш-сүйініші) ашудағы автор шеберлігіне баға беру. 7.3.3.1- шығармадағы көріністі суреттеп, кейіпкер болмысын сипаттап жазу.

7.3.4.1 – әдеби шығарма

ның эстетикалық құндылығы туралы шағын сыни шолу жазу.

8-сынып:

Оқу жоспарындағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны Сөйлеу қызметінің түрлері Білім алушылар білуге тиісті оқыту мақсаттары
1-тоқсан

Халық ауыз әдебиеті

Ежелгі дәуір әдебиеті

Шешендік өнер

 

 

 

Ғашықтық жырлар

«Қыз Жібек» жыры Айтыс

«Біржан – Сара» айтысы, Қазіргі заман айтысы

Ежелгі дәуір әдебиеті «Оғыз-Қаған» жыры,

Махмұт Қашқари  «Махмұт Қашқари жинаған түркі мақал-мәтелдері», Ахмет Йассауи «Даналық кітабы»,

Жүсіп Баласағұн «Құтты білік» дастаны, А.Йүгнеки «Ақиқат сыйы»,

Әл Фарабидің «Қашықтасың туған жер», «Тіршілікте құрыштай бол төзімді» өлеңдері,     Рабғузидың «Қарлығаштың адамға достығы», «Лұқпан Хәкім» қиссалары

 

Оқу және түсіну 8.1.1.1 – көркем мәтінді пайымдап, мәнерлеп (оқырмандық ұстанымын білдіре) оқу , сөз, сөз оралымдарының семантикалық мәнін түсіну, мәтіннің ішкі бірлігіндегі қызметін айқындау. 8.1.2.1 – шығарма үзіндісін өзге нысанмен салыстыру, салғастыру.                    8.1.3.1 – шығармадағы образдардың идеяны берудегі қызметін ашу.                                8.1.4.1 – көркем мәтіннен дәйектер келтіре отырып шығарма идеясын жазу.
Талдау және жинақтау

8.2.11 – әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтеріне талдау.

8.2.2.1 – көркем шығармадағы образ композициясын құраушы элементтерді табу, образ сомдаушы бөліктерді  жинақтау.

8.2.3.1 – көркем шығармадағы автордың баяндау тілін талдау, өзіндік ерекшеліктерін айқындау. 8.2.4.1 – шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психология

лық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис)  қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау.

Бағалау (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

8.3.1.1 – шығарманы басқа өнер түрлеріндегі мазмұндас туындылармен салыстырып, ұлттық және тарихи құндылығына баға беру.

8.3.2.1 – шығарма поэтикасындағы автордың айшықты қолтаңбасына баға беру.                                        8.3.3.1 – шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын талдап, әдеби эссе, шығарма жазу.                                8.3.4.1 – шығарма бойынша  жазылған әдеби сын –пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу.

2-тоқсан
XIX ғасыр әдебиеті

 

Д.Бабатайұлының «Еспембет» поэмасы, «Ақжайлау мен Сандықтас» өлеңі,    М. Мөңкеұлының «Үш қиян», «Сарыарқа» өлеңдері, М.Көпейұлының «Сарыарқаның кімдікі екендігі» өлеңі,    Базар жырау «Халық үшін туған қайратты ер», «Әр нәрсенің парқы бар», А.Құнанбайұлының «Әуелде бір суық мұз – ақыл зерек», «Кешегі өткен ер Әбіш», «Әбдрахман өлгенде» өлеңдері, «Он жетінші», «отыз жетінші» қарасөздері, Ш.Құдайбердіұлының «Еңлік-Кебек» дастаны, «Жастарға» өлеңі, Н.Ормамбетұлының «Көпті көрген көнемін», «Замана» өлеңдері,  Ғ.Қараштың «Бармысың?» «Неден қорқам?!» өлеңдері, М.Сералиннің «Гүлхашима» поэмасы

 

Оқу және түсіну 8.1.1.1 – көркем мәтінді пайымдап, мәнерлеп (оқырмандық ұстанымын білдіре) оқу , сөз, сөз оралымдарының семантикалық мәнін түсіну, мәтіннің ішкі бірлігіндегі қызметін айқындау. 8.1.2.1 – шығарма үзіндісін өзге нысанмен салыстыру, салғастыру.                    8.1.3.1 – шығармадағы образдардың идеяны берудегі қызметін ашу.                                8.1.4.1 – көркем мәтіннен дәйектер келтіре отырып шығарма идеясын жазу.
Талдау және жинақтау

8.2.11 – әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтеріне  талдау.

8.2.2.1 – көркем шығармадағы образ композициясын құраушы элементтерді табу, образ сомдаушы бөліктерді  жинақтау.

8.2.3.1 – көркем шығармадағы автордың баяндау тілін талдау, өзіндік ерекшеліктерін айқындау.                8.2.4.1 – шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис)  қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау.

Бағалау (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

8.3.1.1 – шығарманы басқа өнер түрлеріндегі мазмұндас туындылармен салысты

рып, ұлттық және тарихи құндылығына баға беру.                 8.3.2.1 – шығарма поэтикасындағы автордың айшықты қолтаңбасына баға беру.                                        8.3.3.1 – шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын талдап, әдеби эссе, шығарма жазу.                                8.3.4.1 – шығарма бойынша  жазылған әдеби сын –пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу.

3-тоқсан

 

XX ғасыр әдебиеті

 

Ж.Жабаевтың «Сұраншы батыр» жыры, М.Жұмабаевтың «Батыр Баян» поэмасы, Н.Байғаниннің «Нарғыз» дастаны, И.Байзақовтың «Құралай сұлу» поэмасы, С.Мұқановтың «Балуан шолақ» повесі, Б.Момышұлының «Ұшқан ұя» повесі,  О.Әубәкіровтің «Адам жетектеген адам», «Желке туралы жыр»  сықақ өлеңдері, Қ.Қазиевтің «Менің шешем» әңгімесі, Қ.Жұмаділовтің «Қаздар қайтып барады» әңгімесі, Д.Исабековтің «Әпке» драмасы, Т.Ахтановтың «Күй аңызы» әңгімесі, Т.Айбергеновтің «Ана», «Аруана – бауыр дүние»  өлеңдері

 

Оқу және түсіну

8.1.1.1 – көркем мәтінді пайымдап, мәнерлеп (оқырмандық ұстанымын білдіре) оқу , сөз, сөз оралымдары ның семантикалық мәнін түсіну, мәтіннің ішкі бірлігіндегі қызметін айқындау.

8.1.2.1 – шығарма үзіндісін өзге нысанмен салыстыру, салғастыру.                    8.1.3.1 – шығармадағы образдардың идеяны берудегі қызметін ашу.                                8.1.4.1 – көркем мәтіннен дәйектер келтіре отырып шығарма идеясын жазу.

Талдау және жинақтау

8.2.11 – әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтеріне  талдау.

8.2.2.1 – көркем шығармадағы образ композициясын құраушы элементтерді табу, образ сомдаушы бөліктерді  жинақтау.

8.2.3.1 – көркем шығармадағы автордың баяндау тілін талдау, өзіндік ерекшеліктерін айқындау.                8.2.4.1 – шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психология

лық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис)  қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау.

Бағалау (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

8.3.1.1 – шығарманы  басқа өнер түрлеріндегі мазмұндас туындылармен салыстырып, ұлттық және тарихи құндылығына баға беру.

8.3.2.1 – шығарма поэтикасындағы автордың айшықты қолтаңбасына баға беру.                                        8.3.3.1 – шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын талдап, әдеби эссе, шығарма жазу.                                8.3.4.1 – шығарма бойынша  жазылған әдеби сын –пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу.

4-тоқсан
Қазіргі заман әдебиеті

Ж.Сахиевтің «Айдағы жасырынбақ», «Дабыл» фантастикалық әңгімелері, Ш.Мұртазаның «Бесеудің хаты» драмасы,  Ү.Уайдиннің «Сен кімге күлесің», «Мәселе қайда жатыр»  сатирасы, Б.Бәмішұлының «Оспан батыр» поэмасы,  Г.Салықбайдың «Менің тауым» өлеңі, М.Мағауиннің «Тазының өлімі» әңгімесі, Т.Әсемқұловтың «Бекторының қазынасы» әңгімесі,  И. Сапарбайдың «Анаңнан асыл бар ма екен?», «Қазақ қызы» өлеңдері, Ә.Қайранның «Ерасыл» дастаны, А.Кемалбаеваның «Қоңырқаз» әңгімесі, М.Омарованың «Көмбе нанның дәмі» әңгімесі

 

 

Оқу және түсіну 8.1.1.1 – көркем мәтінді пайымдап, мәнерлеп (оқырмандық ұстанымын білдіре) оқу , сөз, сөз оралымдарының семантикалық мәнін түсіну, мәтіннің ішкі бірлігіндегі қызметін айқындау. 8.1.2.1 – шығарма үзіндісін өзге нысанмен салыстыру, салғастыру.                    8.1.3.1 – шығармадағы образдардың идеяны берудегі қызметін ашу.                                8.1.4.1 – көркем мәтіннен дәйектер келтіре отырып шығарма идеясын жазу.
Талдау және жинақтау

8.2.11 – әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарына талдау.

8.2.2.1 – көркем шығармадағы образ композициясын құраушы элементтерді табу, образ сомдаушы бөліктерді  жинақтау.

8.2.3.1 – көркем шығармадағы автордың баяндау тілін талдау, өзіндік ерекшеліктерін айқындау.                8.2.4.1 –  шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз, сатира, ирония, гротеск, эллипсис)  қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау.

Бағалау (салыстыру) және шығармашылық (өнім)

8.3.1.1 – шығарманы  басқа өнер түрлеріндегі мазмұндас туындылармен салысты

рып, ұлттық және тарихи құндылығына баға беру.                 8.3.2.1 – шығарма поэтикасындағы автордың айшықты қолтаңбасына баға беру.                                        8.3.3.1 – шығарманың көркемдік-идеялық құндылығын талдап, әдеби эссе, шығарма жазу.                                8.3.4.1 – шығарма бойынша  жазылған әдеби сын –пікірлерге сүйене отырып, өзіндік сыни пікір жазу.

9-сынып:

Оқу жоспарын

дағы ұзақ мерзімді жоспардың бөлімдері

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны Сөйлеу қызметінің түрлері Білім алушылар білуге тиісті оқыту мақсаттары
1-тоқсан

Халық ауыз әдебиеті

Ежелгі дәуір әдебиеті

Алтын орда дәуіріндегі әдебиет Сайф Сараи «Түркіше Гүлстан» дастаны, Хорезми «Мұхаббат-наме» дастаны,  Құтб «Хұсрау-Шырын» дастаны,  Дүрбек «Жүсіп-Зылиха» дастаны             Хандық дәуір  әдебиеті

Асан қайғы «Әй, хан, мен айтпасам білмейсің», «Бұл заманда не ғаріп» толғаулары,    Қазтуған жырау «Алаң да алаң, алаң жұрт», «Мадақ жыры»,  «Белгілі биік көк сеңгір» толғаулары, Шалкиіз жырау «Би Темірге бірінші толғауы»,   Доспамбет жырау «Қоғалы көлдер, қом сулар», «Айналайын, Ақ Жайық»,  Ақтамберді жырау «Күлдір-күлдір кісінетіп», «Балаларыма өсиет», Жиембет жырау «Еңсегей бойлы Ер Есім»,  Үмбетей жырау «Бөгенбай өлімін Абылай ханға естірту»,  Бұқар жырау «Тілек», «Әй, Абылай, Абылай», «Асқар таудың өлгені»

 

 

Оқу және түсіну

9.1.1.1 – көркем мәтінді талдап оқу, сөз, сөз оралымы, фразалық тіркестердің мәтіндегі қызметін айқындау, сөздердің концептілік мәнін  ашу.

9.1.2.1- шығарма бөліктерін ұқсас белгілеріне/ айырмашы лығына қарай топтастыру, белгілі нысандарды зерделеу.

9.1.3.1 – шығармадағы объективті идеяны, көркемдік  шешімді айқындау.

9.1.4.1- көркем шығарманың идеялық мазмұнына сүйене отырып, оқырмандық ой-пайымын ауызша/жазбаша түйіндеу.

 

Талдау және жинақтау

9.2.1.1 – эпикалық, лирикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау.                           9.2.2.1 – шығарманың образдар жүйесін салыстыра талдау, типтік характерлерді ашу.                             9.2.3. 1 – көркем шығармадағы автордың стилін айықындау.                              9.2.4.1 –  шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін  талдау.

 

Бағалау (салыстыру) және шығармашы лық (өнім)

9.3.1.1 – туындыдағы даралық образдар мен типтік характерлердің ұлттық және тарихи құндылығын әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра бағалау.                                          9.3.2.1 – басқа өнер түрлерімен салыстыра отырып шығарманың эстетикалық құндылығына  баға беру.                    9.3.3.1-  шығарманың идеясын қоғамдық-әлеуметтік тұрғыда  талдап, әдеби эссе жазу.

9.3.4.1 – әдеби шығарманы  қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдап, рецензия жазу.

2-тоқсан
ХІХ ғасыр әдебиеті

М.Өтемісұлының «Махамбеттің Баймағамбетке айтқаны», «Мен, мен, мен едім», «Бағаналы терек» өлеңдері,  Нысанбай жыраудың «Кенесары-Наурызбай» дастаны, Ш.Уәлиханов «Жоңғария очерктері», «Қазақтың халық поэзиясының түрлері», Абай Құнанбайұлының  «Сегіз аяқ»,  «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым», «Жігіттер, ойын арзан, күлкі қымбат», «Өлсе өлер табиғат, адам өлмес» өлеңдері, «Тоғызыншы қарасөзі»

 

 

 

 

Оқу және түсіну

9.1.1.1 – көркем мәтінді талдап оқу, сөз, сөз оралымы, фразалық тіркестердің мәтіндегі қызметін айқындау, сөздердің концептілік мәнін  ашу.

9.1.2.1- шығарма бөліктерін ұқсас белгілеріне/ айырмашылығына қарай топтастыру, белгілі нысандарды зерделеу.

9.1.3.1 – шығармадағы объективті идеяны, көркемдік  шешімді айқындау.

9.1.4.1- көркем шығарманың идеялық мазмұнына сүйене отырып, оқырмандық ой-пайымын ауызша/жазбаша түйіндеу.

 

Талдау және жинақтау

9.2.1.1 – эпикалық, лирикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау.                           9.2.2.1 – шығарманың образдар жүйесін салыстыра талдау, типтік характерлерді ашу.                             9.2.3. 1 – көркем шығармадағы автордың стилін айықындау.                              9.2.4.1 –  шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтау

дың (троп пен фигура) түрлерін  талдау.

Бағалау (салыстыру) және шығармашы лық (өнім)

9.3.1.1 – туындыдағы даралық образдар мен типтік характерлердің ұлттық және тарихи құндылығына әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра бағалау.                                          9.3.2.1 – басқа өнер түрлерімен салыстыра отырып шығарманың эстетикалық құндылыған баға беру.                    9.3.3.1- шығарманың идеясын қоғамдық-әлеуметтік тұрғыда  талдап, әдеби эссе жазу.

9.3.4.1 – әдеби шығарманы  қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілері

мен салыстыра талдап, рецензия жазу.

3-тоқсан
XX ғасыр әдебиеті

 

С. Сейфуллиннің «Сыр сандық» өлеңі, «Аққудың айырылуы» поэмасы, І.Жансүгіровтің «Күй», «Күйші» поэмалары,  Б.Майлиннің «Шұғаның белгісі» хикаяты,    М.Әуезовтің «Оқыған азамат» әңгімесі, Ғ.Мүсіреповтің «Кездеспей кеткен бір бейне» повесі,  Ж.Молдағалиевтің «Мен-қазақпын!» поэмасы, Ә.Шәріповтің «Партизан қызы» повесі, Қ.Әбдіқадыровтың «Қажымұқан» повесі

 

Оқу және түсіну

9.1.1.1 – көркем мәтінді талдап оқу, сөз, сөз оралымы, фразалық тіркестердің мәтіндегі қызметін айқындау, сөздердің концептілік мәнін  ашу.

9.1.2.1- шығарма бөліктерін ұқсас белгілеріне/ айырмашылығына қарай топтастыру, белгілі нысандарды зерделеу.

9.1.3.1 – шығармадағы объективті идеяны, көркемдік  шешімді айқындау.

9.1.4.1- көркем шығарманың идеялық мазмұнына сүйене отырып, оқырмандық ой-пайымын ауызша/жазбаша түйіндеу.

 

Талдау және жинақтау

9.2.1.1 -эпикалық, лирикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау.                           9.2.2.1 -шығарманың образдар жүйесін салыстыра талдау, типтік характерлерді ашу.                             9.2.3. 1 -көркем шығармадағы автордың стилін айықындау.                              9.2.4.1 – шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін  талдау.
Бағалау (салыстыру) және шығармашы лық (өнім)

9.3.1.1 -туындыдағы даралық образдар мен типтік характерлердің ұлттық және тарихи құндылығын әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра бағалау.                                          9.3.2.1 -басқа өнер түрлерімен салыстыра отырып шығарманың эстетикалық құндылығына  баға беру.                    9.3.3.1- шығарманың идеясын қоғамдық-әлеуметтік тұрғыда  талдап, әдеби эссе жазу.

9.3.4.1 – әдеби шығарманы  қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілері

мен салыстыра талдап, рецензия жазу.

4-тоқсан
Қазіргі заман әдебиеті

М.Дүйсеновтің «Сағанатас сырлары» повест-эссесі, М.Шахановтың «Рух пен тіл» өлеңі, «Ғашықтық ғаламаты» поэмасы,        Н.Айтұлы ның «Ту» поэмасы, Қ.Мұқанбетқалиұлының  «Тар кезең» романы, Қ.Ілиясұлының «Мысыққа мінездеме» мысал-дастаны, С.Асылбекұлының «Желтоқсан түні» драмасы, Р.Мұқанованың «Мәңгілік бала бейне» әңгімесі, Е.Раушановтың «Ғайша-Бибі» поэмасы

 

 

 

Оқу және түсіну

9.1.1.1 – көркем мәтінді талдап оқу, сөз, сөз оралымы, фразалық тіркестердің мәтіндегі қызметін айқындау, сөздердің концептілік мәнін  ашу.

9.1.2.1- шығарма бөліктерін ұқсас белгілеріне/ айырмашылығына қарай топтастыру, белгілі нысандарды зерделеу.

9.1.3.1 -шығармадағы объективті идеяны, көркемдік  шешімді айқындау.

9.1.4.1- көркем шығарманың идеялық мазмұнына сүйене отырып, оқырмандық ой-пайымын ауызша/жазбаша түйіндеу.

 

Талдау және жинақтау

9.2.1.1 – эпикалық, лирикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау.                           9.2.2.1 – шығарманың образдар жүйесін салыстыра талдау, типтік характерлерді ашу.                             9.2.3. 1 – көркем шығармадағы автордың стилін айықындау.                              9.2.4.1 – шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін  талдау.
Бағалау (салыстыру) және шығармашы лық (өнім)

9.3.1.1 – туындыдағы даралық образдар мен типтік характерлердің ұлттық және тарихи құндылығына әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра бағалау.                                          9.3.2.1 – басқа өнер түрлерімен салыстыра отырып шығарманың эстетикалық құндылығына баға беру.                    9.3.3.1- шығарманың идеясын қоғамдық-әлеуметтік тұрғыда  талдап, әдеби эссе жазу.

9.3.4.1 -әдеби шығарманы қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілері

мен салыстыра талдап, рецензия жазу.

 

Меню